Ezker Anitza-IUk Enplegu Publikoaren Legearen erreforma “justu eta eraginkor” baten alde egiten du, hizkuntza-eskubideak bermatu eta hizkuntza-eskakizunak justifikaziorik gabeko hesi ez bihurtzeko

2026ko maiatzaren 12a. Arantza Gonzalez Garcia Ezker Anitza-IUko koordinatzaileak gaur adierazi duenez, “Enplegu Publikoaren Legearen edozein aldaketak sistema eraginkorrago eta bidezkoago bat planteatu behar du, herritarren hizkuntza eskubideak bermatuz, euskara ikastea erraztuz eta enplegu publikora sartzeko hizkuntza eskakizunak justifikaziorik gabeko oztopo bihurtzea saihestuz”.

Gonzalezen ustez, EAJren eta EH Bilduren proposamenek, Euskadin enplegu publikora sartzeko derrigorrezko hizkuntza-eskakizunei buruzkoek, ez dute kontuan hartzen egungo euskal gizartean euskarak duen ezagutza- eta erabilera-maila, eta euskal administrazioa egonkortzeko lan-eskaintza publikoei buruzko epai judizialen erantzuna dira; izan ere, Europar Batasuneko bitartekotasun-tasa handienetako bat du.

«Uste dugu bi proposamen hauek ez dutela helbururik euskeraren ezagutza eta erabilera hobetzea, ezta enplegu publikora sartzeko prozesuetan ziurtasun juridiko handiagoa bermatuko ere. Bi alderdi nazionalisten arteko borroka politiko baten emaitza besterik ez dira», azpimarratu zuen. Zentzu honetan, adierazi zuen, halaber, bi proposamenek ez dutela adostasun politiko zabalik bilatu, 1982ko Euskeraren Erabilera Normalizatzeko Legeak ez bezala.

Ezker Anitza-IUko koordinatzailearen ustez, konponbidea “euskal gizartearen bizikidetza eleanitza bermatuko duen euskararen sustapen inklusiboan oinarritutako hizkuntza politika batetik” igaro behar da.

Gainera, Arantza Gonzalez Garciak esan duenez, “erosahalmena eta denbora izatea ezin dira oztopo izan euskara ikasteko. Asko dago egiteke C1 mailara arteko bere ikaskuntzaren doakotasuna bermatzeko eta edozein pertsonak ikasteko behar duen denbora eskaini ahal izateko”. Gonzalezek gaineratu duenez, “hori ez da gaur egun betetzen, ezta euskal administrazioaren barruan ere, langile funtzionarioek bakarrik ikas baitezakete edo lan-ordutegian beren maila handitu; bitarteko langileek edo azpikontratatutako enpresetako eta fundazioetako langileek soilik dute aukera hori erabat baztertzeko”.

Halaber, Ezker Anitza-IUk euskararen beste ezagutza eta erabilera maila batzuk aitortzearen alde egiten du, ulertzen dutenek bezala, baina ez dute jariotasun berdinarekin hitz egiten edo ulertzen dutenek bezala, baina ez dituzte gaitasun berdinak idazten. “Administrazio publikoan lanpostu ezberdinak daude, euskararen ezagutza eta erabilera aniztasun hori integratu dezaketenak, euskal gizartearen hizkuntza eskubideak uneoro betetzen direla bermatuz”.

Hala, Ezker Anitza-IUk hizkuntza-eskakizunen euskal sistema erreformatzea proposatu du, euskararen ikaskuntza errazteko, eskakizunak benetako beharretara egokitzeko eta sektore publiko inklusibo eta anitza bermatzeko.

17 zuzenketa erregistratu dira

Helburu horiek lortzeko, Jon Hernandez Hidalgok, Ezker Anitza-IUko zuzendaritzako kide eta EAEko legebiltzarkideak jakinarazi du 17 zuzenketa aurkeztu dizkietela EAJk eta Bilduk Euskal Enplegu Publikoaren 11/2022 Legearen hizkuntza-erregulazioa erreformatzeko egindako proposamenei, “alternatibak planteatzeko proposamena egin duten taldeei, baina baita indarrean dagoen statu quoari ere, arazoak baititu eta aldaketak behar baititu planteatutakoen aldean”.

EAJk eta Bilduk planteatzen duten hizkuntza-eskakizunen justifikaziorik gabeko igoeraren aurrean, erregistratutako zuzenketek eskatzen dute orain arte funtzionario finkoen erraztasunik izan ez duten hiru kolektibori lan-orduetan euskara ikastea bermatzea: historikoki diskriminatutako bitarteko langileak; enpresa eta fundazio publikoetako langileak, gaur egun oraindik IVAPen ikastaroetatik kanpo daudenak; eta sektore publikoak azpikontratatutako enpresa pribatuetako langileak, orain arte beren euskalduntzea ere pribatizatuta ikusi dutenak, Irale itunpeko hezkuntza-programaren salbuespenezko kasuan izan ezik.

Era berean, zuzenketek planteatzen dute A1 eta A2 hizkuntza-eskakizunak meritu gisa baloratzea, milaka pertsonak lortu baitituzte, gehienak etorkinak, eta belarriprestei (herritarren % 19) meritu gisa ofizialki aintzatestea eta ahozko hizkuntza-eskakizunak soilik sortzea, gaur egun idatzizko idazketarik behar ez duten lanpostuetatik baztertzen diren euskaldun grafoak sartzeko.

Maila kualitatiboan, lanpostuan behar den ikasketa-mailarekin lotutako eskakizuna planteatzen du proposamenak. Adibidez, HE3-C1 unibertsitate-gradurako, HE4-C2 hizkuntza-profesionalen lanpostuetarako gordez. Atal honetan, osasun-langileentzako berezitasunen eta UPV/EHUn eta EITBn erabiltzen den hizkuntzarekiko korrelazioaren alde egiten du. Baita 1982ko Euskararen Legeaz geroztik Estatuko Administrazio Orokorrean arreta elebiduna eskaini izanaren ez-betetze kronikoari buelta ematea ere.

“Zuzenketa hauekin euskararen sustapen inklusiboan eta euskal gizartearen bizikidetza eleanitzean oinarritutako hizkuntza politika eredua defendatzen dugu”, amaitu du Jon Hernandezek.