Euskadiko 2026ko Aurrekontuen izaera kontinuista kritikatu du Sumar koalizioak, eta 890 milioiko bost zuzenketa proposatu ditu

Sumarrek Eusko Jaurlaritzaren “harrera hotza” deitoratu du, eta ohartarazi du ez duela “hondarrik” onartuko akordio baten truke.

Eusko Jaurlaritzaren “harrera hotza” deitoratu du koalizioak, eta ohartarazi du ez duela “ogi-apurrik” onartuko akordio baten truke.

Gaur Ogasun sailburuarekin izandako bileraren ondoren, Sumarrek 890 milioiko bost zuzenketa aurkeztu dizkio Eusko Jaurlaritzari, etxebizitza, zerbitzu publikoak, bizitzaren garestitzea, Oinarrizko Errenta Unibertsala eta bidezko berrindustrializazioa ardatz dituztenak. Jon Hernández legebiltzarkideak azaldu duenez, aurrekontuek “izaera oso jarraitzailea” dutela eta ez dituzte jasotzen herrialdea eraldatzeko behar diren neurriak: “ereduak desberdinak dira; guk herrialdea eraldatzea proposatzen dugu, eta Jaurlaritza inertziari eusten zaio”.

Hernandezek nabarmendu du etxebizitza dela “herrialdeko lehen premia”, eta 205 milioiko pakete bat planteatu du parke publikoa handitzeko, hutsik dauden etxebizitzak mobilizatzeko eta alokairu soziala indartzeko. Halaber, ohartarazi du zerbitzu publikoak “ezin dutela gaitasuna galtzen jarraitu”, eta hezkuntzan kontuak “berriro motz” geratzen direla salatu du. Bizitzaren garestitzeari dagokionez, azpimarratu du “erosketa saskiak soldata osoak agortzen dituela, eta aurrekontu hauek ez dutela erantzuten”. Bere esanetan, bost bloke hauek dira “proiektu kontinuista” honi norabide berria emateko proposamenak.

Sumarren zuzenketa nagusien artean, Oinarrizko Errenta Unibertsalaren Plan Pilotoa dago. Alba García koordinatzaileak adierazi duenez, “Jonek esan duen bezala, Sumarreko bost zuzenketa nagusi aurkeztu ditugu; bereziki nabarmendu nahi dut Oinarrizko Errenta Unibertsalaren Plan Pilotu baten proposamena, 120 milioi izango dituena pobrezia desagerrarazteko eta desberdintasuna murrizteko”. Planak 80 milioiko partida du pilotua martxan jartzeko, jarraipen eta ebaluazio independentearekin, eta ekimenaren helburua da oinarrizko diru-sarrera unibertsalen eragina zorrotz neurtzea.

Bestalde, Sumarrek 180 milioiko Funts Berdea defendatu du bidezko berrindustrializazio baterako. Garcíak berak azaldu duenez, “bestalde, 180 milioiko Funts Berdea defendatzen dugu trantsizio energetiko justu baterako eta enplegu berdea sortuko duen berrindustrializazioa”. Funtsak helburu du energia trantsizioa bultzatzea, emisioak murriztea, energia-sarbidea demokratizatzea eta garraio publikoa pixkanaka doakoa eta klimatikoki neutroa izatea. Proposamenak 50 milioiko partida jasotzen du udalerrietako eta energia-komunitateetako proiektu estrategikoetarako.

Zuzenketen osagarri, Sumarrek beste bi proposamen aurkeztu ditu: 70 milioi bizitzaren garestitzearen aurrean babes-neurrietarako, eta 315 milioi hezkuntza, osasuna eta zaintza indartzeko. Garcíaren hitzetan, “ez da dirua alde batetik bestera mugitzea; herrialdea mugitzea da”, eta euro publiko bakoitzak “aukera gehiago, bizi-segurtasun handiagoa eta ongizate partekatu handiagoa” sortu behar du.

Amaitzeko, Hernándezek berretsi du Sumar prest dagoela akordio bat aztertzeko, betiere Eusko Jaurlaritzak “sakoneko aldaketak” onartzen baditu. Lehen bileraren ostean, adierazi du pilota “Ogasun Sailaren alde” dagoela, eta ohartarazi du negoziaketak “erantzunak serioak badira eta ez mami gutxiko keinuk” soilik izango duela zentzua.