Tradizioa matxismoaren koartada denean
Irunen gertatu berri den albisteak, Alardeko agintari bati kantinera bati ukituak egiteagatik ezarritako zigorraren ondoren, berriz ere gordintasunez erakutsi du pertsona batzuek ukatzen tematzen diren errealitate bat: matxismoa ez da anekdota bat, ezta gaizki ulertu bat ere, bere burua babesten duen sistema bat da. Eta muga bat jartzen zaionean, erreakzionatu egiten du.
Zigorrak – barnekoa, minimoa eta askok justiziatzat hartuko genukeenetik urrun – erantzun argigarria eragin du: irainak, txistuak eta 200 bat lagunen kontzentrazioa zigortuaren alde, “alarde tradizionala” delakoaren izenean. Tradizionala, bai, baina baita baztertzailea, patriarkala eta erabat desberdina ere.
Zigortzen dena ez da iritzi edo desadostasun politiko bat. Gertaera oso zehatz bat zigortzen da: emakume bati ukituak egitea jai herrikoi baten esparruan. Eta, hala ere, erreakzioa ez da izan entzutea, hausnartzea edo erantzukizunak hartzea, baizik eta erasotzailearen inguruan lerroak ixtea eta hori onartezina dela adieraztera ausartzen direnei erasotzea.
Ezker Anitza-IUtik argi eta garbi diogu: jazarpena justifikatzen duen tradiziorik ez dago. Ez dago emakumeen duintasuna eta askatasuna urratzeko koartada gisa erabil daitekeen nortasun kulturalik. Berdintasunezko alardea defendatzea ez da festaren aurka joatea, pertsona guztiek parte hartu ahal izatea defendatzea baizik, berdintasunean, errespetuan eta segurtasunean.
Eta zigortutako agintari baten aldeko mobilizazio zaratatsu horren aurrean, galdera deseroso baina beharrezkoak sortzen dira:
Non daude 200 pertsona horiek emakume bat hil eta gaitzespen kontzentrazio bat deitzen denean?
Non daude eguneroko indarkeria matxista salatzen dugunean, isiltasunarekin hasten dena, “ez da hainbesterako”, “beti egin da horrela”?
¿Dónde están cuando salimos a la calle para defender la sanidad pública, esa que luego utilizan ellos y sus familias?
Non daude Palestinako herriaren aurkako genozidioa benetan gelditzeko exijitzen dugunean?
Hor, bitxia bada ere, kaleak ez dirudi hain premiazkoa. Mobilizazioa jada ez da interesatzen.
Baina hori bai: “alarde tradizionalaren”, “alarde matxistaren” ikur handi bat defendatzen kalean egoteko, hor agertzen dira. Hor bai dagoela denbora, ahotsa eta pankartak.
Hau ez doa bakarrik alarde batetik. Zer gizartetakoa izan nahi dugun. Emakumeak salatzen direnean zalantzan jartzen, isilarazten edo seinalatzen jarraitzen ote dugun. Matxismoa betikotzeko ohituraz mozorrotzea onartzen jarraitzen ote dugun.
Berdintasuna ez da negoziatzen. Ez da bateragarria tinta erdiekin eta nostalgia patriarkalekin. Edo indarkeriak pairatzen dituztenen alde gaude, edo indarkeria horiek erabiltzen dituztenak sostengatzen ari gara – egitez edo ez-egitez –.
Ezker Anitza-IUtik alarde berdinzale, feminista eta herrikoia defendatzen jarraituko dugu. Jokabide matxistak adierazten jarraituko dugu, gertatzen diren lekuan gertatzen direla ere. Eta jarraituko dugu esaten, beldurrik gabe eta anbiguotasunik gabe, berdintasunik gabe ez dagoela defendatzea merezi duen tradiziorik.
Ester Palacio García, Ezker Anitza-IUko zuzendaritzako kidea.
